https://www.facebook.com/taglym

    Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.      

ДІН МЕН ДӘСТҮР

19 May 2022 0 comment Оқылды: 373 рет

Әлемдердің раббысы жаратушы иеміз Аллаға сансыз мадақ-мақтаулар, екі дүние сардары, Алланың хақ елшісі Пайғамбарымыз Мұхамедке (с.ғ.с) салауат-сәлемдер жолдаймыз! 

Құдіретті жаратушымыз Алла Тағала қасиетті Құрани кәрім, Әли Имран сүресінің 19-аятында «Алланың қасында шынайы дін – Ислам» деп біздерге мәрхәбет етіп баян етеді. Яғни алдынғы кітаптарды растаушы қасиетті Құран, Пайғамбарлардың мөрі болған соңғы елші Мұхаммед (с.ғ.с) және Ол (с.ғ.с) алып келген барлық нәрсе, яғни Ислам діні – хақ, тура,  ақыретке дейін сақталатын және Алланың алдында қабыл болатын иләһи ДІН.

Ислам дінінде Мұсылман үмметіне берілген ең қасиетті және де ең үлкен мұғжиза ол –  қасиетті Құрәни Кәрім. Мұғзижа – Алла тағала тарапынан адамдарды хақ дініне шақыру үшін таңдаулы құлдары Елшілеріне беретін айғағы, ерекше тосын құбылыс. Ғылыми тұрғыдан анықтамасы жоқ, екінші рет қайталанбайтын, қарапайым жандар оны жасауға дәрменсіз таңғажайып оқиғаларды айтамыз. Пайғамбарымыз Мұхаммед Мұстафаға Алла тарапынан көптеген мұғжизалар берілді дегенмен берілген ең үлкен мұғжиза ол – Құран. Не себепті оның да өзіндік хикметтері, мәні мен маңызы бар. Аса дана Алла әр қауымға әрқандай мұғжиза берді, себебі, қауымның бағытына, ойлау жүйесіне, не нәрсеге ынтықтығына байланысты.Исламға дейін Араб жазирасы, Мекке қаласында сөз майталмандары өте көп еді. Ақындық өнер жіте дамыған. Адамдар өлен сөздердің майын тамызып, сөз құрастыруда алдарына жан салмайтын еді.Жазбалар іріктеліп, ең мықты жазылған өлең жолдары Исламға дейін де қасиетті саналған Қағбаға бір жыл бойы ілініп тұратын еді. Жазба авторы да ерекше ілтипатқа бөленіп, Меккенің ең беделді адамдарынан саналатын болған.Құран мұғжизаның сырыда осында еді. Сөз қадірін білетін жұртшылық Алланың сөзін оқығанда адамның сөзі емес екенін бірден ұғынып, тегін сөз емес екенін мойындаудан басқа лаждары қалмады. 

Осы бір тұста қазақ халқының ежелден мұсылман болғандығына тарихтың өзі куәОның айқын дәлелін қазақ халқынын сенім-нанымдарынан, салт-дәстүрлерінен, діни жоралғыларынан жалпы өмірлік ұстанымдарымен қоса қазақ халқынын әрбір заманда өмір сүрген ақын-жырауларының, би-болыс, батырларының да сөздері бұған дәлел бола алады. Жалпы әрбір халықтың жыр-дастан, мақал-мәтел, ауыз әдебиет, жазба әдебиеттері сол халықтың сенімінің, діни ұстанымының, руханиятының айқын көрінісі. Қазақ пен Ноғай бөлінбей тұрған шақтың өзінде ел зиялылары, байлары қажылыққа барып отырған. Сонымен қатар қазаққа біткен сөз өнеріменен ұрпаққа дінді, Ислам шарттарын тб құнды руханияттарды осы өнер арқасында ұрпақтан-ұрпаққа жалғап келеді. Мысалы: Оған хан ордасының жырауы Шалкиіз Тіленшіұлының (1465-1560) Темір  биге атқаны:

Тәңірінің үйі Кебені

Ибрахим Халил Алла жасапты,

Ғазірейіл – жан алмаға қасап-ты, 

Жығылғанды тұрғызсаң,

Жылағанды уатсаң,

Қисайғанды түзетсең,

Тәңірінің үйі – Бәйтолла,

Сұлтан ием, қарсы алдында жасапты.

Сол сияты Қазаққа біткен ұлт зиялылары, болыс-би, батырларының, кешегі-бүгінгі ел жанашырлары барлығы дерлік мұсылманшылықты насихаттап келген. Тағы да бір мысал Хан ордасының бағдаршысы Бұқар жырау Қалқаманұлы (1668-1781) ғұмырлық тілек-өсиеттердің қатарына ғибадатты қосып былай толғайды.

Бірінші тілек тілеңіз,

Бір Аллаға жазбасқа.

Екінші тілек тілеңіз,

Бір шұғыл пасық залымның

Тіліне еріп азбасқа.

Үшінші тілек тілеңіз, 

Үшкілсіз көйлек кимеске.

Төртінші тілек тілеңіз,

Төрде төсек тартып жатпасқа.

Бесіншеі тілек тілеңіз,

Бес уақытты бес намаз

Біреуі қаза қалмасқа.

Қаблиса жырау (1733-1824) пенде атаулы үміт ететін екі дүние бақытының қайда болатындығын түсіндіріп, парыз ғибадаттардың сырын ұқтырады:

Бақыт қайдан келесің?
Ораза, намаз оқымас.

Алланың атын тоқымас,

Бейнамаздан келемін.

-Бақыт қайда барасың?

-Тарауих намаз оқыған,

Көңіліне аят тоқыған

Ниетті елге барамын

...Сәресі, сахар ішетін,

Хақ жолына түсетін,

Ниетті елге барамын.

Сонымен қатар Шал ақын (1748-1781),  Шортанбай Қанайұлы (1808-1881), Қазақтың данасы Абай Құнанбайұлы (Ибраһим) (1845-1904), Әбубәкір Кердері (1861-1903)  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы (1858-1931) тб барлығы дерлік бабаларымыз мұсылманшылдықты, Ислам дінін насихаттап, қазақтың шариғат жолы Әбу Ханифа мазһабы екенің де нақтылап өткен: 

Өзіңе болар махшарда,

Ізгіліктің пайдасы,

Хазіреті Имам Ағзам –

Шариғаттың айнасы.

Солардан табылған,

Шайтанды жеңбек хайласы.

Дұрыс намаз, ораза,

Малғұнның тәніне,

Шанышарлық найзасы!

Алла елімізге бабалар өсиетіне құлақ асатын салихалы ұрпақтар санын  көптеп нәсіп етіп, еліміздің егемендігін ақыретке дейін айырмасын!

Алакөл ауданы, 

Достық ауылдық 

«Ақ-Мешітінің» имамы:            
 
 Мақсат Нұрмұратұлы Абдыкаримов

Пікір жазуға мүмкіндік алу үшін сайтқа өз атыңызбен кіріңіз