Тамақтың алдында “Бисмилләһ” деп айту
Рахымды мейірімді бір Алланың атымен бастаймын!
Барлық мақтаулар мен мадақтар әлемдердің раббысы бір Алла Тағалаға болсын, салауаттар мен сәлемдемелер пайғамбарымыз Мұхаммед Мұстафа (صلى الله عليه وسلم)-ға болсын.
“Тамақты жеуден алдын Алла Тағаланы еске алыңдар яғни, “бисмилләһ” (Алла Тағаланың атымен) деп айтыңдар. Тамақты жеуден алдын Алла Тағаланы еске алуды ұмытқан жағдайда: “Тамақтың басын да, соңын да Алла Тағаланың атымен жедім (бисмилләһи әуәләһү уа ахираһү)”, - деп айтсын.”
Хадисті Айша анамыздан Имам Тирмизи риуаят етті.
“Мен бала-шағамда Алла Елшісінің (صلى الله عليه وسلم)- қолында болдым. Тамаққа отырғанда менің ыдыстың жан-жағынан қол жүгіртіп тамақтанатын әдетім бар еді. Бір күні тамаққа отырғанымызда Алла Елшісі (صلى الله عليه وسلم)- маған: “Ей, бала! “Бисмилләһ” деп, оң қолыңмен және алдыңдағыңды же”, - деп айтты.”
Хадисті У'мар ибн Әбу Сәләмәдан Имам Мажәһ риуаят етті.
“Адам үйіне кірген және асқа отырған уақытта “Бисмилләһ” десе шайтан жанындағы жындарға: “Бүгін сендер үшін түнейтін орын да, жейтін ас та жоқ”,-дейді. Ал, егер адам үйіне кіргенде “Бисмилләһ” деп айтуды ұмытса шайтан жындарға: “Бүгін сендер үшін түнейтін орын бар”,-дейді. Ал, егер асқа отырғанда да “Бисмилләһ” деп айтуды ұмытса шайтан: “Бүгін сендер үшін түнейтін орын да, жейтін ас та даяр”,-дейді.”
Әбу Һурайрадан( رضي الله عنه) жеткен хадисте: Пайғамбарымыз (صلى الله عليه وسلم)- алдына қойылған асқа мін тақпайтын. Ұнаса жейтін, ұнамаса жемей қоя салатын. Алдыға қойылған астың мінін айтып, кемшілігін көруге болмайды. Пайғамбарымыздың өзі ұнамаған асқа кемшілігімен мінін айтып кемсітпейтін және де оны үмбетіне өсиет еткен.
Жәбир Ибн Абдуллаһтан ( رضي الله عنه) жеткен хадисте: Пайғамбарымыз (صلى الله عليه وسلم) үй-ішінен ас дәмдеуішін сұраған еді олар: бізде сірке суынан басқа еш нәрсе жоқ – деді. Алла Елшісі (صلى الله عليه وسلم)-сірке суын алып келуді бұйырып, оны тамаққа қосып, сірке суы қандай жақсы, сірке суы қандай жақсы – деп жей бастады.
Қағб Ибн Маликтан ( رضي الله عنه) жеткен хадисте: “Алла Елшісінің (صلى الله عليه وسلم) үш саусағымен (бас бармақ, сұқ саусақ, ортан қол) тамақ жегенін, содан соң үшеуін де (тамақтың жұғынын да рәсуа етпей ұқыптылықпен) жақсылап жалағанын көрдім”, -деп айтты.
Түсініктеме: Алла Елшісі (صلى الله عليه وسلم) өмір сүрген кезеңде араб қоғамында қасық, шанышқы сынды құралдар қолданылмайтын, сондықтан хадисте айтылғандай Алла Елшісінің (صلى الله عليه وسلم) қолымен тамақ жегенін ерсі көрмеу керек. Бұған бір діни міндет ретінде емес, сол кезеңде өмір сүрген тән адамдарға әдет-ғұрып деп қараған дұрыс.
Қорытындылай келе, әрбір адам баласы ас ішкен кезде ас әдебін сақтап оны жанұясына үйретіп оған көңіл бөлуге міндетті.
Талдықорған қаласы, «Жетісу» мешітінің Бас имамы: Жұмағалиев.Б.С.